KASİDE

947

KASİDE

Kaside Nazım Biçiminin Özellikleri:

  • En az otuz üç, en fazla doksan dokuz beyitten oluşan kaside din ve devlet büyüklerini övmek ya da yermek amacıyla yazılan şiirlerdir.
  • Aruzun değişik kalıplarıyla yazılır.
  • Uyak düzeni gazele benzer: "aa / ba / ca / da /ea"
  • Gazelde olduğu gibi ilk beyte "matla", son beyte "makta", en güzel beyte "beyt-ül kasid", şairin adı veya mahlasının geçtiği beyte "taç beyit" denir.
  • Kasideler adını rediflerinden, uyaklarındaki son ünsüzden veya nesib bölümündeki tasvirlerden alır.
  • En ünlü kaside şairleri şunlardır: "Nefi, Nedim, Fuzuli, Baki…"

 

Kasidenin Bölümleri:

Nesib – Teşbib: Bu bölümde kasideyle ilgisi olmayan tasvirler yapılır (yaz, taş, saray, bahar, bahçe…).

Girizgâh: Asıl konuya giriş bölümüdür. Bir veya birkaç beyitten oluşur.

Methiye: Allah'ın, peygamberin, padişahın veya önde gelen kişilerin övüldüğü bölümdür.

Fahriye: Şairin kendini övdüğü bölümdür.

Tegazzül: Kasidenin ölçüsüne uygun olarak araya sıkıştırılan gazeldir.

Dua: Bu bölümde kasidenin sunulduğu kişiye sağlık ve zenginlik dilenir.

Not: "Fahriye" ve "tegazzül" her kasidede bulunmayabilir.

 

Konularına Göre Kasideler:

Tevhid: Allah'ın birliğini, varlığını anlatan kasidelerdir.

Münacaat: Allah'a yakarışı dile getiren kasidelerdir.

Naat: Peygamberi öven kasidelerdir.

Medhiye: Devrin önde gelen kişilerini; din ve devlet adamlarını öven kasidelerdir.

Hicviye: Devrin yöneticilerini yermek için yazılan kasidelerdir.

Mersiye: Önemli birinin ölümünden duyulan acıyı dile getiren kasidelerdir.

Cülûsiyye: Padişahın tahta oturması münasebetiyle yazılan kasidelerdir.

Sûriyye: Düğün ya da sünnet gibi şenlikleri ele alan kasidelerdir.

Bunların dışında kasidelere, kasidenin nesib bölümünde bahar tasviri yapılmışsa bahariye, kış tasviri yapılmışsa şitâiyye, yaz tasviri yapılmışsa sayfiyye, atların tasviri yapılmışsa rahşiyye, bayram tasviri yapılmışsa lydiyye gibi adlar verilir.

 

Kaside Örnekleri

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz